Rehber
DMA (İzole Ölçüm Bölgesi) nedir, nasıl kurulur?
Bir şehir şebekesini bütün hâlde denetlemek zordur. DMA (District Metered Area — izole ölçüm bölgesi), şebekeyi girişi ve çıkışı sayılabilen küçük, kalıcı parçalara böler. Kayıp, ancak ölçülebildiği yerde yönetilebilir.
DMA neyi çözer?
Şehir geneli NRW oranı "%35" gibi bir sayı verir ama kaybın nerede olduğunu söylemez. Şebeke 15–20 DMA'ya bölündüğünde, her bölgenin kendi gece minimum debisi izlenir; kayıp birkaç bölgeye daralır ve saha ekibi doğru yere gönderilir.
Bir DMA'nın büyüklüğü
Tipik olarak 500–3.000 abone veya birkaç kilometre hat. Çok büyük DMA'da küçük kaçaklar gece debisi içinde kaybolur; çok küçük DMA ise fazla vana ve sayaç maliyeti getirir. Topografya, basınç bölgeleri ve doğal sınırlar (dere, ana yol, demiryolu) gözetilerek belirlenir.
Kurulum adımları
1. Sınır tasarımı
Şebeke haritası üzerinde bölge sınırları çizilir. Sınırdaki tüm bağlantılar ya kalıcı kapatılır ya da sayaçlı girişe dönüştürülür. Amaç: bölgeye giren her damlanın sayaçtan geçmesi.
2. Sınır vanası testi
Kapatılması gereken vanalar tek tek kapatılıp sızdırmazlığı kontrol edilir. Kapanmayan tek bir sınır vanası, tüm ölçümü bozar.
3. Giriş sayacı / debimetre montajı
Bölge girişine kalıcı elektromanyetik sayaç veya geçici ultrasonik debimetre takılır; akış 15 dakikalık adımlarla kaydedilir.
4. Gece minimum debi (MNF) ölçümü
03:00–05:00 arası ölçülen minimum debiden, meşru gece tüketimi (sifon dolumları, sanayi, kaçak olmayan kullanım) çıkarılır. Kalan değer fiziki kayıp debisidir. Türkiye'de gece minimum debisinin yaklaşık %70'i fiziki kayıptır.
Step test — kaybı hat bazına indirmek
DMA içindeki vanalar, gece boyunca uçtan başlayarak sırayla kapatılır. Bir vana kapandığında giriş debisi belirgin düşüyorsa, o vananın beslediği hatta kayıp yoğunlaşmıştır. Böylece ölçüm sahası birkaç yüz metreye iner ve akustik tarama hedeflenir.
Kalıcı izleme
Kurulan DMA bir kereye mahsus değildir. Giriş sayacı sürekli kayıt aldıkça, yeni bir kaçak oluştuğunda gece debisi birkaç gün içinde yükselir ve sistem erken uyarı verir. LeakExpert platformu bu eğriyi bölge bölge takip eder.
- İlişkili hizmet: DMA, step & sıfır basınç testi
- Ölçüm tarafı: Debi ölçümü & NRW analizi
- Yol haritası: Su kaybını düşürme yol haritası
Rehberde ayrıca
İlgili yazılar.
Su kaçağı nasıl anlaşılır? Şebekede ve binada 9 belirti
İçme suyu şebekesinde ve binada gizli su kaçağının belirtileri: gece minimum debi artışı, …
Akustik su kaçağı tespiti nedir, nasıl yapılır?
Akustik su kaçağı tespitinin adımları: gürültü kaydediciyle tarama, yer mikrofonuyla daral…
Su kayıp-kaçak oranını düşürme yol haritası
Fatura edilemeyen su (NRW) oranını kalıcı düşürmek için sekiz adımlı program: su dengesi, …
Şebekeniz için
Kaybı ölçelim, noktayı bulalım.
Kısa bir görüntülü görüşmede mevcut durumu ve uygulanacak yöntemi konuşalım.